Buren van Artis

Voor een leefbare buurt en échte participatie

Wordt Artis een pretpark in een historische woonbuurt?

Artis is een kleine dierentuin, midden in een woonwijk. Juist die woonwijk draagt de gevolgen van de plannen. De buurt houdt van Artis — maar maakt zich grote zorgen.

Artis wil groeien:

Wat betekent dit voor de buurt?

Meer verkeersoverlast

Meer touringcars, auto's en (bak)fietsen.

Veel meer lawaai

Vooral op mooie zomerdagen en -avonden.

Massieve hoogbouw

Aan de randen van het park.

Minder groen

Wat vragen de Buren van Artis?

  1. 1

    Behoud van het karakter van de Plantagebuurt.

  2. 2

    Een maximale bouwhoogte van 8 meter voor nieuwe gebouwen.

  3. 3

    Geen extra verkeers- en geluidsoverlast, op straat én op het water.

  4. 4

    Meer onderzoek naar buurtvriendelijke alternatieven.

Teken het Manifest 💚 Help mee!

Reactie · 9 oktober 2026

Artis reageerde op de buurt. Dit vragen wij terug.

Goed dat Artis reageert op de zorgen uit de buurt en uitnodigt tot gesprek. Die uitnodiging nemen we serieus. Tegelijk blijven er voor ons belangrijke vragen open: op een aantal punten lezen wij de stukken anders dan de brief ze voorstelt.

Deze vragen en zorgen leven bij veel omwonenden. Wij willen weten wat er precies gepland is en dat het zwart op wit komt te staan.

📄 Lees de brief van Artis (6 oktober 2026)

Onze 5 concrete vragen aan Artis

  1. 1

    Bezoekers — welk jaarbezoek en welk maximum per dag neemt Artis de komende tien jaar als uitgangspunt?

  2. 2

    Parkeren — hoeveel parkeerplaatsen, welk oppervlak en welke maximale hoogte zijn het uitgangspunt voor een eventuele parkeergarage?

  3. 3

    Onafhankelijke toetsing — welke onderdelen zijn onafhankelijk getoetst, door wie, en welke onderzoeken naar verkeer, WKO-geluid en geur bestaan er?

  4. 4

    Groen — hoe verhoudt de omvang van de nieuwe bebouwing zich tot het nieuwe groen dat Artis beschrijft?

  5. 5

    Stap voor stap — deel het totaalbeeld met de buurt en plan een apart vervolgoverleg.

Lees het volledige antwoord, punt voor punt ▾Toon minder ▴
1

Bezoekers

Artis zegt

"Een betere spreiding van bezoekers; drukke dagen rustiger."

Wat wij lezen

Een betere spreiding vinden wij ook wenselijk. Tegelijk noemt Artis zelf een maximum en groei: "8000 bezoekers per dag is een maximum", groei "van 1,5 miljoen bezoekers naar 2 miljoen bezoekers." De gemeente schrijft op 27 mei 2025: "Artis geeft zelf aan dat een bezoekersaantal van 8.000 bezoekers op piekdagen het gewenste maximum is." De ambities van het Masterplan zijn daarin "vooralsnog ongewijzigd." Spreiding van een gelijkblijvend aantal bezoekers is iets anders dan groei naar 2 miljoen.

Wij vragen
Welk jaarbezoek en welk maximum per dag neemt Artis de komende tien jaar als uitgangspunt?
2

Parkeren

Artis zegt

"De parkeercapaciteit wordt niet vergroot."

Wat wij lezen

Voor het Masterplan staat er iets anders in de stukken.

Communicatieplan, november 2025, werkgroep A: "Parkeerterrein met parkeergarage, olifantenverblijf en reptielenverblijf."
Stadsdeelcommissie, 25 november 2025: "In de tweede fase zal ook het parkeerterrein worden heringericht en moeten er een nieuw verblijf voor de olifanten, een parkeergarage en een klimbos komen."
Stedenbouwkundige analyse, 20 februari 2026, over een scenario met minder ruimte voor touringcars: "het parkeerterrein hier uitgebreid kan worden."

Een rekenvoorbeeld. Stel dat het aantal parkeerplaatsen gelijk blijft, maar de ruimte voor parkeren krimpt. Dan moet de garage de hoogte in. Bij ongeveer 3 meter per verdieping geldt:

  • de helft van het huidige parkeerterrein: 2 verdiepingen, ruim 6 meter;
  • een derde van het huidige parkeerterrein: 3 verdiepingen, ongeveer 9 meter.

Dat is nog zonder hellingbanen, technische ruimtes en dak. Ter vergelijking: het Dienstengebouw voor de WKO wordt volgens de ontwerptoelichting 14 meter hoog. Dat laat zien dat hoogtes in deze orde van grootte bij Artis al aan de orde zijn. Een parkeergarage kan dus ook zomaar hoog worden, afhankelijk van hoeveel ruimte er voor overblijft.

Daarnaast: in de vraag hierboven gaan wij — net als Artis — uit van een gelijkblijvend aantal parkeerplaatsen. Dat zou niet het uitgangspunt moeten zijn. De gemeente Amsterdam voert beleid voor een autoluwe stad, zeker in het centrum, en een parkeergarage trekt eerder meer autoverkeer aan dan minder. Wij vragen daarom niet alleen om duidelijkheid, maar pleiten voor een fors lager aantal parkeerplaatsen dan vandaag.

Wij vragen
Waar slaat "niet vergroot" op: op vandaag, of op het hele Masterplan tot 2030 en daarna? Wij vragen Artis het aantal parkeerplaatsen, het oppervlak en de maximale hoogte van een eventuele parkeergarage vast te leggen — én fors te verminderen, passend bij het Amsterdamse beleid voor een autoluwe stad.
3

Onafhankelijke toetsing

Artis zegt

"De plannen zijn onafhankelijk getoetst."

Wat wij lezen

De Commissie Omgevingskwaliteit adviseerde op 15 januari 2025 negatief: "het stapelen van functies op deze locatie ligt niet voor de hand." Daarnaast hebben wij in de stukken niet gezien:

  • een verkeersonderzoek naar de gevolgen rondom de ingang van Artis;
  • een verkeersonderzoek naar de gevolgen rondom de Sarphatistraat en het Dienstengebouw, zoals vrachtverkeer, laden en lossen en bouwverkeer, en meer vrachtverkeer dat gebruikmaakt van de Sarphati-fietssnelweg en deze kruist op het drukste en gevaarlijkste punt, ter hoogte van het Entrepotdok;
  • een afzonderlijk onderzoek naar installatiegeluid van de WKO;
  • een onderzoek naar geuroverlast van de nieuwe grote keuken.

In januari 2026 stond in een gemeentelijk verslag dat Artis nog geen verkeersonderzoek had gedeeld.

Wij vragen
Welke onderdelen van de plannen zijn onafhankelijk getoetst, door wie en op welke aspecten? En welke onderzoeken bestaan er naar verkeer en logistiek (bij de ingang en rond de Sarphatistraat en het Dienstengebouw), WKO-geluid en geuroverlast? Zijn die er, dan ontvangen wij ze graag.
4

Groen

Artis zegt

"ARTIS wordt al decennia groener."

Wat wij lezen

Dat erkennen wij. Artis is een groene plek in de stad en veel buren waarderen dat. Het punt van de buurt is de omvang en de plek van nieuwe bebouwing en installaties direct naast de woningen:

  • Dienstengebouw: een massief gebouw van 74 meter lang en 14 meter hoog, 1.815 m² bruto vloeroppervlak (ontwerptoelichting)
  • Extra bebouwing die het kader toelaat: maximaal 3.513 m²

Daarnaast: die vergroening zien wij vooral binnen in het park. Aan de randen, waar de buurt woont, gebeurt het tegenovergestelde. Op een rij komen daar: het Dienstengebouw, een bullenstal, mogelijk een nieuw reptielengebouw en een parkeergarage. Voor de buren is dat geen vergroening, maar verstening.

Wij vragen
Hoe verhoudt deze bebouwing aan de randen van het park zich tot het nieuwe groen dat Artis beschrijft — en hoe voorkomt Artis verstening langs de buurt?
5

Stap voor stap, samen met de buurt

Artis zegt

"Nieuwe gebouwen worden stap voor stap ontwikkeld, samen met buurt en gemeente."

Wat wij lezen

Het participatierapport van 12 december 2025 noemt zorgen over hoogte, bezonning, geluidsoverlast van toekomstige installaties, een windgat bij het Entrepotdok en hinder tijdens de bouw. Het Masterplan en het Ruimtelijk Kader komen in de stukken niet voor als vastgesteld stuk. In november 2022 stond: het Masterplan "moet worden gemaakt en vastgesteld." Stap voor stap ontwikkelen zonder vastgesteld totaalbeeld maakt het voor buren lastig om de optelsom van de plannen te beoordelen.

Wij vragen
Deel het totaalbeeld met de buurt, en plan hierover een apart vervolgoverleg (zie hieronder).

Tot slot: praten, maar dan over het geheel

Artis nodigt de buurt uit om te praten over de ambitie voor de komende tien jaar. Die uitnodiging nemen wij serieus, en wij voeren het gesprek ook graag. Wij hebben vanaf het begin gevraagd om een open gesprek met de directie van Artis. Dat gesprek is er tot nu toe niet van gekomen, ondanks herhaalde pogingen, direct en via anderen.

Wel vinden wij het lastig te rijmen dat Artis zegt open te staan voor gesprek en participatie, terwijl de WKO als gegeven wordt behandeld. Al in het concept van het participatieplan van november 2024 staat: "Een aantal zaken staat vast, dit zijn de kaders en randvoorwaarden voor de participatie." Een van die vaststaande punten is: "ARTIS wil in 2030 van het gas af, daarvoor moet een WKO installatie worden aangelegd." Dat de WKO er komt, hoeft een gesprek over geluid, lozing en inpassing niet uit te sluiten. Wij vragen Artis daarom te bevestigen of ook die onderdelen van de WKO bespreekbaar zijn.

Enkelen van ons zitten in de participatiegroep van Artis. Die gaat over het proces van participatie en niet over de inhoud van de plannen. Op het proces werkt Artis constructief mee. Op de inhoud van de plannen zien wij weinig beweging, ook in die groep.

Artis wil de plannen per onderdeel bespreken. Wij willen praten over het geheel: alle plannen samen en wat ze samen betekenen voor de buurt. Een gesprek over losse onderdelen laat de optelsom buiten beeld. Omdat die serieuze gesprekken over het totaal uitbleven, hebben wij gekozen voor de flyer.

Een ambitie voor tien jaar kunnen wij alleen beoordelen als zij in cijfers is vastgelegd: bezoekers per jaar en per dag, bebouwd oppervlak, aantal parkeerplaatsen, aantal vrachtbewegingen en geluidsniveaus.

Daarom komen wij op 19 oktober niet alleen met bovenstaande vragen. Wij stellen Artis en de gemeente ook voor om een apart vervolgoverleg in te plannen over het integrale ontwikkelbeeld voor de komende tien jaar, met concrete cijfers en afspraken over de verdere betrokkenheid van omwonenden. Wij stellen voor de antwoorden op onze vragen schriftelijk vast te leggen.

Buren van Artis

Teken het Manifest 📄 Lees de brief van Artis Naar het contactformulier
Deel deze reactie: 📱 WhatsApp ✉️ E-mail

Teken het Manifest Behoud Plantagebuurt

Ik eis behoud van de Plantagebuurt:

Bedankt voor je steun! ✊

Je handtekening is geregistreerd. Samen maken we het verschil.

Deel dit manifest met je buren — hoe meer handtekeningen, hoe sterker ons mandaat.

Mis geen bericht

Meld je aan en ontvang een mailtje bij elk nieuw buurtbericht.